Het Dochain-huis
ook bekend als Het Landhuis
Beschermd monument — Marche-en-Famenne
Beschermd monument — Marche-en-Famenne
Hoofdstuk I
Het Dochain-huis, algemeen bekend als Het Landhuis, is een beschermd gebouw gelegen op nummer 2 Manorstraat, op de hoek van de Karmelietenstraat, in het historische hart van Marche-en-Famenne. Het is een van de oudste nog bestaande civiele gebouwen in de stad en behoort tot de weinige beschermde gebouwen in de provincie Luxemburg.
Het gebouw dankt zijn naam aan de familie d’Ochain, die eigenaar was in de 17e eeuw. De straat erlangs, voorheen Victor Libertstraat genoemd, werd omgedoopt tot “Manorstraat” verwijzend naar het huis.
✦ ✦ ✦
Hoofdstuk II
Hoewel de vier gevelankers het gebouw dateren op 1616, zijn er oudere elementen bewaard gebleven in de fundering — bewijs dat er al een eerdere constructie op deze locatie stond. Het huidige gebouw werd herbouwd na de grote brand van 1615, die een groot deel van Marche-en-Famenne verwoestte, inclusief de Sint-Remacluskerk.
“Prachtig huis herbouwd na de grote brand van 1615,
men kan er nog steeds een opmerkelijke 17e-eeuwse open haard en karaktervol meubilair bewonderen.”
Maison du Tourisme Famenne-Ardenne
De herbouw maakt gebruik van de nobele materialen van die tijd: kalksteenbrokken voor de fundering, vensteromlijstingen, horizontale banden en hoeken, en baksteen voor de rest van het gebouw. Deze materialen weerspiegelen de status van de eigenaren: invloedrijke notabelen die het beste konden veroorloven.
De voorgevel heeft zes traveeën en twee verdiepingen. De ramen staan aaneengesloten onder rechte lateien, met gevormde stijlen. Een vierzijdig leien dak, doorboord met dakkapellen, bedekt het geheel — typisch voor de Maaslandse stijl en de civiele architectuur van de regio begin 17e eeuw.
Voor 1615
Er stond al een eerder gebouw op de locatie. De overblijfselen zijn nog zichtbaar in de fundering van het huidige huis.
1615
De grote brand van Marche-en-Famenne verwoest een groot deel van de stad, inclusief het oorspronkelijke gebouw en de Sint-Remacluskerk.
1616
Heropbouw van het Dochain-huis in kalksteen en baksteen. De vier gevelankers dragen de datum van deze heropbouw. Het gebouw behoorde tot de familie d'Ochain uit het Luikse Condroz.
17e – 18e eeuw
De familie d'Ochain bekleedde belangrijke politieke functies in Marche: schepen, baljuw, burgemeester. Ze bezaten andere eigendommen in de regio, waaronder de hoeve-kasteel van Aye. Het landhuis stond centraal in het burgerlijke en politieke leven van de stad.
1878
Belangrijke transformatie: de ramen van de tweede en derde travee vanaf links werden omgevormd tot deuren, met toevoeging van kleine smeedijzeren balkons met de inscriptie “1616 – JD – 1878”. Andere wijzigingen vonden plaats in de tweede helft van de 19e eeuw.
1976
Beschermd als Wallonisch erfgoed. Het gebouw wordt erkend om zijn uitzonderlijke historische en architecturale waarde.
2023
Aangekocht en volledig gerenoveerd door twee jonge koppels. Heropend als hotel-restaurant met 10 kamers en suites, met respect voor het beschermd monument.
✦ ✦ ✦
Hoofdstuk III
De naam “Dochain” is een samentrekking van “d’Ochain”. De familie kwam uit het dorp Ochain in het Luikse Condroz (huidige gemeente Clavier), waar het kasteel van Ochain nog staat, met de hoofdgevel eveneens daterend uit de 17e eeuw.
In Marche-en-Famenne bekleedde de familie d’Ochain verschillende hoge politieke functies: schepen, baljuw en burgemeester. Deze politieke invloed ging hand in hand met een aanzienlijke vastgoedportefeuille: de familie bezat veel eigendommen in de stad en de regio, waaronder de hoeve-kasteel van Aye.
“Het gebouw dankt zijn naam aan de invloedrijke familie d’Ochain, die het in de 17e eeuw bezat. De familie bekleedde verschillende belangrijke politieke functies in Marche (schepen, baljuw, burgemeester) en bezat verschillende vooraanstaande eigendommen.”
Cirkwi — Fietstocht rond Marche-en-Famenne
Het wapenschild van de familie d’Ochain wordt door de heraldicus Rietstap als volgt beschreven: Rood met twee zilveren luipaarden passant, één boven de ander. Hun invloed reikte ver buiten Marche, met connecties binnen de Condrozse en Luikse adel.
✦ ✦ ✦
Hoofdstuk IV
Het Dochain-huis wordt door officiële toeristische bronnen beschreven als een “Renaissancestijl residentie”, omgeven door een kleine tuin en omheind door een hek. De architectuur vertoont de kenmerkende eigenschappen van kwaliteitsvolle burgerlijke bouw in de regio begin 17e eeuw.
Materialen: De fundering, vensteromlijstingen, horizontale banden en hoeken zijn van kalksteenbrokken. De rest van het gebouw is baksteen. Deze kalksteen/baksteen-combinatie was een herkenningsteken van burgerlijke en adellijke woningen in die tijd.
Voorgevel: Zes traveeën, twee verdiepingen (begane grond en één verdieping). De ramen zijn gegroepeerd vier in de linkertraveeën en twee in de rechtertraveeën, onder rechte lateien met gevormde stijlen. Horizontale banden langs lateien, dorpels en tussen lateien en dorpels verbinden de ramen.
Dak: Leien, vierzijdig, met dakkapellen. Dit type dak is kenmerkend voor Maaslandse en Ardennense architectuur.
19e-eeuwse wijzigingen: In 1878 werden de tweede en derde travee van links getransformeerd: de ramen werden deuren, met toevoeging van kleine smeedijzeren balkons. Deze dragen de inscriptie “1616 – JD – 1878”, verwijzend naar de originele datum en die van de aanpassingen.
Interieur: Het huis behoudt een opmerkelijke 17e-eeuwse open haard en karaktervol meubilair, directe getuigen van de vroegere pracht. De achtergevel heeft dichtgemetselde of gewijzigde ramen uit verschillende periodes; de zijgevels zijn minder open.
✦ ✦ ✦
Hoofdstuk V
Marche-en-Famenne is een voormalige middeleeuwse versterkte stad waarvan de muren werden afgebroken onder Lodewijk XIV. Ideaal gelegen op de hoofdweg tussen Namen en Luxemburg, kreeg het zijn stadsrechten in de 13e eeuw. Tegen het einde van die eeuw beschikte het over een volledig verdedigingssysteem met twee poorten, wachttorens en een donjon.
In 1615 verwoestte een grote brand een groot deel van het stadscentrum, inclusief de Sint-Remacluskerk (herbouwd met een barokke toren uit 1715). In deze context van heropbouw werd het Dochain-huis herbouwd in 1616, in kalksteen en baksteen — nobele materialen die de ambitie van de bouwheer weerspiegelen.
Andere opmerkelijke gebouwen in de stad zijn: het Maison Jadot (17e en 18e eeuw), de Îlot Dourt, de overblijfselen van het Karmelietenklooster (opgericht in 1473), de voormalige jezuïetenkerk (beschermd in 1985, nu deel van hotel Quartier Latin) en de Juniesse-toren, het laatste restant van de middeleeuwse verdedigingswerken.
Tegenwoordig is Marche-en-Famenne het hart van het UNESCO Global Geopark Famenne-Ardenne. De stad huisvest de WEX (Wallonie Expo), het belangrijkste congrescentrum van de provincie, en wordt omringd door uitzonderlijke natuurlijke sites: de Fond des Vaulx, de kalkgraslanden van de Calestienne en de talrijke grotten in de regio.